دولت در تاریخ اندیشۀ غرب: آتیلا اوزر / دکتر عباس باقری / چاپ اول / تهران: ۱۳۸۶ / نشر فرزان روز / ۳۴۲ صفحه / ۴۷۰۰ تومان.
این کتاب مجموعه مقالاتی است از اندیشمندان گوناگون در باب نهاد دولت؛ از جمله: آرنت، ارسطو، بوکانان، انگلس، هایک، هگل، هابز، لاک، میل، نوزیک، پوپر، راولز، روتبارد، ورسو، توکویل، وبر و ... .
نویسنده ابتدا ضمن یک پیشگفتار نسبتا مفصل به تعریف نهاد دولت، توصیف ویژگی های مختلف این نهاد و توضیح نظریات گوناگون مطرح شده در مورد آن می پردازد.
سپس طی فصل های بعد متن هایی از نویسندگان و اندیشمندان مختلف در مورد نهاد دولت آورده شده است و در ابتدای هر متن نیز نویسنده توضیح مختصری نوشته است.
در فصل آخر کتاب با عنوان راهنمای واژه ها نیز، نویسنده تعریف و تاریخچه واژگان کلیدی کتاب را به طور کامل آورده است؛ از جمله: نظام ستیزی (Anarchisme)، خودمختاری (Autonomie)، قرارداد اجتماعی، حقوق طبیعی، برابری، دولت لیبرال، دولت مددکار، لیبرالیسم، آزادی، بازار، ملت، خدمات همگانی، سوسیالیسم و تمام خواهی (توتالیتاریسم).
به نظر من این کتاب برای آشنایی مختصر با نهاد دولت و نظریات گوناگون در این باب، بسیار مفید است. به ویژه آن که به آرای اندیشمندان متاخر در مورد دولت مدرن نیز پرداخته است.
اما مهمترین نقص کتاب این است که مشخص نیست کتاب از کدام زبان ترجمه شده، سال میلادی انتشار کتاب چه تاریخی است و انتشارات آن و محل نشر کتاب لاتین کدام است. به نظر من ذکر این نکات برای ارزیابی یک کتاب بسیار حائز اهمیت است.
پیشگفتار
I. دولت، دستگاه مدیریت جامعه
۱. ارسطو : دولتشهر، اجتماع طبیعی
۲. توماس هابز: دولت، گردهمایی ساختگی افراد
۳. منتسکیو: ماهیت و اصل حکومت ها
۴. ماکس وبر: انحصار خشونت مشروع
۵. اشمیت: تمیز دوست از دشمن
۶. هانا آرنت: حکومت تمام خواه
۷. اریک ویل: دولت نوین و سازمان اداری
II. قراردادگرایی و جوهر گرایی
۸. باروخ اسپینوزا: آزادی فردی، پایان دولت
۹. جان لاک: دولت، ابزار سادۀ جامعه
۱۰. ژان ژاک روسو: واگذاری کامل اراده ها به اجتماع
۱۱. ویلهام فردریش هگل: واقعیت مسلم ایدۀ اخلاق
۱۲. فردریش انگلس: دولت، فرآورده مبارزه طبقاتی
III. آزادی، عدالت، دولت مددکار
۱۳. افلاطون: اندیشۀ عدالت سیاسی
۱۴. شارل آلکسی توکویل: خطر قدرت بی کران و با عنوان
۱۵. جان استوارت میل: مسئلۀ مداخلۀ دولت
۱۶. کارل پوپر: عدالت تمام خواهانه و عدالت انسان گرایانه
۱۷. جان راولز: مفهوم لیبرالی عدالت سیاسی
IV. دولت حقوقی
۱۸. امانوئل کانت: جدایی قدرت ها
۱۹. جیمز بوکانان: دولت حمایت کننده و دولت تولید کننده
۲۰. فردریش اوگوست هایک: ویژگی منفی امتیازهای دولت حقوقی
V. پس روی الزامی دولت
۲۱. فردریش نیچه: مرگ دولت
۲۲. رابرت نوزیک: کمترین دولت، زمینۀ آرمانشهر
۲۳. مورای روتبارد: دولت، دشمن آزادی
راهنمای واژه ها
کتابنامه